Özgün anlamları:

1.     Bu‘d ve mücaveze; uzaklaşma anlamında; فاليحذر الذين يحالفون عن امره ان تصيبهم فتنة 24/63

2.     Geçişlilik: يسألونك عن الانفال 8/1

Türkçe karşılığı:

1.     İsmin –i hali; يسألونك عن الانفال 8/1

2.     Genellikle ismin –den hali; فاليحذر الذين يحالفون عن امره ان تصيبهم فتنة 24/63

3.     Bazen “ile” bağlacı anlamında; وما ينطق عن الهوى  53/3

4.     “-den dolayı” anlamında; و ما كان استغفار إبراهيم لابيه إلا عن موعد وعدها إياه 9/114

5.     “-için” anlamında; هجاني عن حسد (O, haset ettiği için beni hicvetti.)

6.     “üzerinde, aleyhinde” anlamlarında; ومن يبخل فإنما يبزل عن نفسه  47/38

7.     “-nin yerine” anlamında; لا يجري نفس عن نفس شئا 2/48

8.     “sonra” anlamında; عما قليل ليصبحن نادمين 23/40

9.     “ …. sebep/dolayısıyla” anlamında; قام فلان لك عن إكرامك (falan, senin için, sana saygısı dolayısıyla kalktı.)

إلى Harfi Cerri;

Özgün anlamları:

1.     “–e, -a; -e kadar, -a kadar” anlamında intihâi gaye (zaman ve mekan sınırının sona ermesi) bildirir. 

 ثم أتموا الصيام إلى الليل 2/187. (zaman bitimine örn.)

من المسجد الحرام إلى المسجد الحرام 17/1 (mekan bitimine örn.)

2.     Açıklama için. Sevgi veya buğz ifade eden bir kelimeden ve ism-i tafdilden sonra, mecrurun fail olduğunu beyan için de kullanılır.                                                              رب السجن أحبّا إليّ مما يدعونني إليه 12/33

Kullanıldığı anlamlar:

1.     “–in” aidiyet anlamında. İyelik zamiri manası katar. والامر إليك فانظري ماذا تأمرين 27/33

2.     “ile, birlikte” manasında. و إذا خلوا إلي شياطينهم 2/14 ; ولا تأكلوا أموالهم إلى أموالكم  4/2

3.     “katında, nezdinde, yanında, -e göre” anlamında.   

     كَلاَمُ حَبِيبِي أشْهى إليّ من العَسْلِ (sevgilimin sesi bana baldan tatlıdır.)

      التفكر أحبُّ إليه من التَّكَلُّمِ  (düşünme, onun yanında konuşmaktan daha sevimlidir)

4.     Bazen “ismin –de hali” olarak. ليجمعنكم إلى يوم القيامة 4/87

Min harfi cerri;

Özgün anlamları:

1.     Zaman ve mekanda başlangıç: سبحان الذي اسرى بعبده ليلا من المسجد الحرام إلي المسجد الاقصي 17/1

2.     Teybin, izah, açıklama: شرع لكم من الدين ما وصي به نوحا 42/13

3.     Ta’lil ve sebebiyet: مما خطيئاتهم أغرقوا 71/25

4.     Ayırmak, fasl,-temyiz: والله يعلم المفسد من المصلح 2/220

5.     Teb’id,  cüz’iyyet, bir kısım: لن تنالوا البر حتي تنفقوا مما تحبون 3/92

6.     Ta’diyyet, müteaddi yapmak için. Bu durumda “-den, -dan” diye tercüme edilmez.     إنه قريب مني  “Şüphesiz ki, o bana yakındır.” Yusuf 101 de örnektir.

7.     Kasem için: من ربي لافعلنّ الواجب

8.     İsmi tafdilde karşılaştırma için.

Türkçe Karşılıkları:

1. İsmin –de hali: أروني ماذا خلقوا من الارض 35/40

2. Genellikle –den anlamında: أحضرُ من المدرسة

3. Bazen ile anlamında; ينظرون من طرف  خفيّ 42/45

4. –e karşı anlamında: و نصرناه من القوم الذين كذبوا بآياتنا  21/77

5. “için” anlamında: مما خطيئاتهم أغرقوا 71/25

6. “yerine” anlamında: أرضيتم بالحياة الدنيا من الاخرة 9/38

7. “katında, yanında” anlamında: لن تغني عنهم أموالهم و لا  اولادهم  من الله شئاً 3/10

Geldiği anlamlar;

1.        ismin, –i hali;  فَاسْأَلْ بِه خَبِيراِ  ً(25/59)

2.     İsmin –e hali; وقد أحسن بي          

3.     İsmin –de hali; ولقد نصركم الله ببدر 3/123

4.     İsmin –den hali; عيناً يشرب بها المقرّبون 83/28

Edat ve bağlaç olarak kullanımı

1.     Genellikle “ile” bağlacının karşılığıdır; بسم الله الرحمن الرحيم

2.     Bazen yemin karşılığı olarak; لا اقسم بيوم القيامة  75/1

3.     “karşılık, bedel” anlamında; ادخلوا الجنّة بما كنتم تعملون 16/32

4.     “–den dolayı” anlamında; فكلاً أخذنا بذنبه 29/40

5.     “sebebiyle” anlamında; وتقطّعتْ بهم الاسبابُ 2/166

6.     “beraber” anlamında; فسبّحْ بحمد ربّك 110/3

7.     “yanında, vaktinde, nezdinde” anlamlarında; والمستغفرين بالأسحار 3/17

8.     “Ta’diyye, müteaddi yapmak için” gelir. Yani fiili “if‘al babındaki hemze” gibi müteaddi yapmak için kullanılır.   ذهب الله بنورهم (2/17) gibi. Ancak if’al babın ile müteaddi yapmak ile “bâ” harfi cerriyle müteaddi yapmak arasında bir fark vardır. Şöyle ki “bâ” ile yapılınca beraberlik anlamı, işi birlikte yapmak manası vardır. Mesela  ذهبتُ بكَ إلى قمّةِ الجبل  (seni dağın tepesine götürdüm) derken “sen de benimle birlikteydin manasını da taşır”.